Historia się nie kończy – demokracja, owszem
W roku 1989 Francis Fukuyama ogłosił wszem wobec koniec historii – pod wrażeniem rozpadu bloku sowieckiego. Mógł mylić się zwiedziony chwilą – jak śpiewał Jacek Kaczmarski – a jeden błąd popełnił na pewno, mianowicie zapomniał o swym dezyderacie poinformować samej historii, która nieświadoma intencji politologa z Cornell i Harvardu wciąż trwała sobie w najlepsze. I […]
Jedna jest Polska, jak Bóg jeden w Niebie
– A znasz ty kraj, gdzie brzegiem strumieni niezapominajki i kaliny rosną? Gdzie zbóż falami niwa się płomieni, a bory ćmią się jedliną i sosną? Gdzie chmiel złociste rozwiesza festony po szczytach olszyn, usrebrzonych mchami, gdzie biała brzoza i jawor zielony błyszczą malownie nad łąk kobiercami? – Znam kraj, gdzie na górach czarne świerki rosną i z wiatrem północy szumią pieśń żałosną, a dołem, […]
Chciał być carem Polski
Czytając o Józefie Piłsudskim niejednokrotnie trudno się oprzeć wrażeniu, że się ma przed oczyma Sienkiewiczowski opis Nerona w Quo vadis. Oto pławiący się w oparach wazeliny pośród chóru pochlebców próżny i niestabilny emocjonalnie władca, który wszystkich łaje i potrąca. Ruga swoich podwładnych na czym świat stoi, a oni to przyjmują z zachwytem; do oficerów, weteranów […]
Światowych wojen u nas dostatek
Współczesna historiografia notuje dwie wojny światowe w dziejach ludzkości – obie w pierwszej połowie XX wieku. Tymczasem uważne pochylenie się nad szeroką panoramą tychże dziejów każe zauważyć ich znacznie więcej. Czyż bowiem nie był wojną globalną zbrojny konflikt rozgorzały na początku XVI stulecia, wkrótce po rewolucyjnym wystąpieniu Marcina Lutra? Konflikt, który ogarnął nie tylko Europę, […]
Kiedy prawdziwie Polacy powstaną…
Nowy Rok Pański 1796 Polacy przywitali inaczej niż dotychczas, przez długie stulecia. Zupełnie inaczej – bo nie we własnym kraju. Owszem, niektórzy z nich doświadczyli tego już ćwierć wieku wcześniej, gdy pierwszy rozbiór Rzeczypospolitej oderwał od macierzy dwadzieścia procent jej powierzchni, ale wtedy sytuacja mogła się jawić jako przejściowa – małoż to razy traciło nasze […]
Z Biblii wyczytasz więcej, niż się spodziewasz
Dawno, dawno temu dziecięciem jeszcze będąc – wcześnie czytać nauczonym i pochłaniającym teksty bez miary i opamiętania – zdumiałem się niepomiernie, gdzieś przeczytawszy (a jakże!), iż ktoś na pytanie, jaką książkę (tylko jedną!) chciałby mieć ze sobą, gdyby się znalazł na bezludnej wyspie, odpowiedział, że Biblię. Coo? To Pismo Święte, którego kawałki lektorzy dukają podczas […]
Tym, co się do władzy pchają, a nie zawsze się nadają
Najkrótszą i najbardziej konkretną definicję władzy znajdujemy w Ewangelii. Mówię temu: „Idź!” – a idzie; drugiemu: „Chodź tu!” – a przychodzi; a słudze: „Zrób to!” – a robi – wyznaje setnik z Kafarnaum (Mt 8, 9). Mechanizm władzy jest prosty: ja rozkazuję, ty wykonujesz. Nic dodać, nic ująć. Bo władza to faktycznie mechanizm, ale ludzkość […]
Honor à la polonaise
My, Polacy, mamy z honorem nie lada kłopot. Tak bowiem wrósł w nasze narodowe DNA, że stał się wręcz genem dominującym, który – zgodnie z prawem natury – determinuje cechy. W naszej historii znajdziemy przeobfitość cech, zachowań i postaw determinowanych bezpośrednio przez poczucie honoru. Oto jeden ogłasza, że Bóg mu powierzył honor Polaków i hop […]
Szkoła – zło konieczne?
Mają od sześciu do dwudziestu lat i są więźniami. Uwięzieni w systemie szkolnictwa z dwunastoletnim wyrokiem oddają najlepsze godziny dnia instytucji, która w zamian nie daje im nic (oprócz złudzenia). Słusznie nazywa się ich dziećmi szkolnymi i młodzieżą szkolną – bo do szkoły należą. Bardziej niż do własnych rodziców. W szkole spędzają wszak dziennie więcej […]
Królestwo Polskie od założenia świata
Dlaczego nie nazywasz mnie Królową Polski? – zapytała 14 sierpnia 1608 roku Najświętsza Maryja Panna sędziwego włoskiego jezuitę Giulia Mancinellego z Neapolu. – Ja to królestwo bardzo umiłowałam i wielkie rzeczy dla niego zamierzam – dodała, widząc, iż staruszek zastygł w osłupieniu. Z dawna Polski Tyś królową, Maryjo. Dłużej niż od czasu szwedzkiego potopu, kiedy […]